“HAYIIIR O BENİİM!”

  • İki kardeş sürekli kavga ediyorlar. Arkamı dönüyorum. Kıyamet kopuyor. Ne yapacağımı şaşırdım?
  • Ne misafirliğe gidebiliyorum ne de birini eve misafir olarak alabiliyorum. Misafir çocuklarla hiçbir eşyasını paylaşmadığı gibi onlarınkini de sahiplenip, vermiyor. İnsanlarla görüşemez oldum.
  • Okula başladı. Okulda da aynı sorun devam ediyor. Ben bu çocuğa paylaşmayı nasıl öğreteceğim?

paylasmak_1257809363-680x365Küçük yaşlarda anne babaların en büyük sıkıntılarından biri “o benim” diyen ve hiç eşyasını paylaşmayan çocuklardır. Paylaşma davranışına en basit düzeyde, kimlik oluşturmaya çalışan çocuğun “ben” demeye başlamasından kaynaklı bir sonuçtur diye bakmanın ötesinde aslında eşyalarını, oyuncağını, yemeğini paylaşmayan çocukların ilerleyen yaşlarda sorunlarını, mutluluk ve sevinçlerini de paylaşmaması olası bir sonuçtur. Paylaşım, çocuğun insan ilişkilerinin, kişilik gelişiminin ve problem çözme becerilerinin inşasını yapmak için önemli bir süreçtir. Peki paylaşmayı öğretmek nasıl mümkün olacak?

  1. Paylaşıma akşam yemeklerinden sonra mahallemizin, sitemizin hayvanlarıyla yemeklerimizi paylaşmaktan başlayabiliriz. (Yemek artıklarını değil. Onlar için ayrılmış olanları paylaşabiliriz.)
  2. Paylaşım bilincinin oluşması için ihtiyacı olan maddi güçlük yaşayan çocuklar için çocuklarımızla seçtiğimiz kendi kıyafet ve oyuncaklarını paylaşabiliriz. (Eski ya da kullanılmayan eşyalar olması yeni ve sevdiklerinden de seçebiliriz.)
  3. Paylaşması için zorlamayın. Israrla “paylaşmalısın” demeniz, olumsuz bir farkındalık yaratıp, daha da bencil bir tutum takınmasına sebep olabilir.
  4. Kardeşler arasında ya da diğer çocuklar arasında ki paylaşım sorunlarında mümkün olduğunca araya girmeyelim ki yaşadıkları duruma kendiler çözüm bulma ve iletişim becerisi geliştirmeyi öğrenebilsinler.
  5. Ona “ait” olan değerli gördüğü eşyalara saygı göstermeliyiz. “Akşam misafirliğe arkadaşın Toprak’lar gelecek. Onun dokunmasını istemediğin birkaç oyuncağını kaldırabilirsin” diyebiliriz.
  6. Ona paylaşmak ile ilgili masallar okuyabiliriz. Eğer okul çağındaysa paylaşmanın konu alındığı hikaye kitapları alabiliriz.
  7. Onunla paylaşma temalı oyunlar oynayabilir ve ondan herhangi bir oyuncağını paylaşmak istemediğinde başka bir oyuncak talebinde bulunarak, dönüşümlü oynayabiliriz.
  8. Bir eşyasını paylaştığında takdir etmemiz faydalı olur. “Mert’e oynaması için arabanı vermen çok güzel bir davranış” diyebiliriz.
  9. Onun elindeki oyuncağı isteyebilir ve birkaç dakika oyuncakla oynayıp sonra kendisine verebiliriz. Bu şekilde verdiği şeyi geri alabileceğini, sabretmeyi ve beklemeyi öğretebiliriz.
  10. Evde bir “paylaşım kutusu” yapabiliriz. Bu kutuya kardeşi ya da arkadaşı ile paylaşmak isteyeceği oyuncaklar koyabilir ve onlara o kutudan oyuncakları verebileceğini anlatın.

Psikolog Çiğdem Doğan